Kısaca
Sıfır Atık Yönetmeliği'nin uygulama takviminde yer almayan site, apartman ve villa tipi konutlar da kâğıt, cam, metal ve plastik atıkları ayrı biriktirmek zorundadır. Bunun için atık miktarına uygun hacimde en az bir konteyner veya benzeri ekipman bulundurmaları gerekir (md. 12/7). Ekipman belediyeyle iş birliği yapılarak veya komşu binalarla ortak temin edilebilir.
- Uygulama takvimine dahil bina ve yerleşkeler ise sistemi kurup sıfır atık belgesi almakla yükümlüdür.
- Atık pil, ilaç, elektronik atık ve bitkisel yağ evsel çöpe atılmamalı, ayrı toplanmalıdır.
Bu yazıda 6 başlık
Apartman ve sitelerde atık yönetimi artık yalnızca çöpün kapıdan alınması değildir. Atığın kaynağında ayrıştırılması, ayrı toplanması ve belediyenin sistemine teslim edilmesi de bu kapsama girer. Bu düzenin yasal dayanağı 12.07.2019 tarihli ve 30829 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sıfır Atık Yönetmeliğidir. Yönetmelik 09.10.2021 tarihli ve 31623 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikle konutlar için de somut bir yükümlülük getirdi. Bu rehberde yöneticinin ve kat maliklerinin bilmesi gerekenleri anlatıyoruz.
Sıfır Atık Yönetmeliği apartman ve sitelere ne yükler?
Yönetmelik bina ve yerleşkeleri iki gruba ayırır. Birinci grupta Ek-1'deki uygulama takviminde sayılan bina ve yerleşkeler bulunur. İkinci grupta ise takvimde yer almayan diğer yapılar bulunur.
| Durum | Yükümlülük | Dayanak |
|---|---|---|
| Ek-1 uygulama takviminde yer alan bina ve yerleşkeler | Sıfır atık yönetim sistemini kurmak ve takvime göre sıfır atık belgesi almak. Ayrı biriktirilen atıkları belediyenin toplama sistemine veya lisanslı tesislere vermek. | md. 10/4 |
| Takvimde yer almayan bina ve yerleşkeler | Bağlı olunan belediyenin sıfır atık sistemine uygun bir sistem oluşturmak | md. 12/6 |
| Takvimde yer almayan site, apartman ve villa tipi konutlar | Kâğıt, cam, metal ve plastik atıkları diğer atıklardan ayrı biriktirmek için atık miktarına uygun hacimde en az bir konteyner veya benzeri ekipman bulundurmak | md. 12/7 |
Konut siteleri için ekipman, belediyeyle iş birliği yapılarak temin edilebilir. Komşu bina veya yerleşkelerle ortak hareket etmek de mümkündür (md. 12/7). Sitenizin takvim kapsamında olup olmadığını ve belediyenin hangi ayrıştırma düzenini uyguladığını ilçe belediyenizin temizlik veya çevre birimine sorun. Yükümlülük kapsamındaki yerler, sistemi kurmak için Bakanlıkça yetkilendirilmiş çevre danışmanlık firmalarından destek alabilir (md. 10/2).
Binada hangi atıklar ayrı toplanmalı?
| Atık türü | Binada ne yapılır? |
|---|---|
| Kâğıt-karton, plastik, cam, metal | Ortak alanda ayrı biriktirme ekipmanı bulundurulur ve belediyenin geri dönüşüm toplamasına verilir. |
| Organik ve diğer evsel atık | Ağzı kapalı poşetlerle belediyenin evsel atık toplamasına verilir. |
| Atık pil ve küçük elektronik eşya | Evsel çöpe atılmaz. Toplama kutusuna veya belediyenin atık getirme merkezine verilir. |
| Atık ilaç | Eczanelerdeki veya belediyenin belirlediği atık ilaç kutularına bırakılır. |
| Bitkisel atık yağ | Lavaboya dökülmez. Şişede biriktirilip lisanslı toplayıcıya veya belediyeye verilir. |
| Büyük eşya ve tadilat molozu | Ortak alana bırakılmaz. Belediyenin hacimli atık veya moloz hizmeti üzerinden kaldırılır. |
Yönetici atık düzenini nasıl kurar?
- Mevcut durumu çıkarın: Haftalık ne kadar atık çıkıyor, hangi türler ağırlıkta, çöp ne zaman toplanıyor? Bu bilgiler bir iki haftalık gözlemle elde edilebilir.
- Belediyeyle görüşün: Geri dönüşüm toplama günlerini, ücretsiz konteyner verilip verilmediğini ve hacimli atık hizmetini öğrenin.
- Yer belirleyin: Biriktirme ekipmanı için havalandırılan, yağmurdan korunan ve kaçış yollarını kapatmayan bir ortak alan seçin. Bahçe, otopark veya eski kömürlük bu iş için kullanılabilir.
- Kararı alın: Çöp toplama saatleri, kapıdan alım olup olmayacağı ve ekipman masrafı için genel kurul kararı alın. Gerekirse kuralları yönetim planına veya site iç yönetmeliğine işleyin.
- Personeli bilgilendirin: Kapıcı veya temizlik görevlisinin görev tanımına ayrıştırma ve taşıma kurallarını yazın. Eldiven ve uygun taşıma ekipmanı verin. Çöp taşıma, iş sağlığı ve güvenliği açısından da riskli bir iştir.
- Sakinleri bilgilendirin: Hangi atığın nereye atılacağını gösteren kısa bir duyuru asın. Duyuruyu yeni taşınanlara ayrıca verin.
- İzleyin: Ayrı toplanan atığın gerçekten ayrı gidip gitmediğini kontrol edin. Ekipmanı ihtiyaca göre büyütün veya küçültün.
Sahada en sık karşılaşılan sorunlar
- Geri dönüşüm kutusunun karışık çöple dolması: Genellikle kutunun yeri ve işaretlemesi yetersizdir. Kutuyu evsel çöp konteynerinin yanına değil, ayrı ve görünür bir yere koymak işe yarar.
- Kapı önüne bırakılan çöp: Koku ve haşere sorununun yanında yangın ve kaçış yolu riski oluşturur. Toplama saatini netleştirip kuralı genel kurul kararıyla bağlayıcı hale getirin.
- Tadilat molozu: Tadilat yapan malik molozu ortak alana bırakırsa kaldırma bedeli tartışma yaratır. Kural belli olmalıdır: moloz, işi yaptıran malikin sorumluluğundadır. Bu tür konulardaki anlaşmazlıklar için ortak yer kullanım anlaşmazlıkları yazımıza bakabilirsiniz.
- İşyeri bulunan karma binalar: Zemin kattaki dükkân veya ofisin atığı konut atığından fazladır. Ortak gider paylaşımında bu durum ayrıca konuşulmalıdır. Gider dağıtımı için aidat hesaplama yöntemleri yazımıza bakabilirsiniz.
Atık yönetiminin maliyeti ve faydası
İyi kurulmuş bir atık düzeni ortak alan temizliğini kolaylaştırır. Haşere ilaçlama ihtiyacını azaltır ve kapıcının iş yükünü düzenler. Geri dönüştürülebilir atığın ayrı toplanması belediyenin evsel atık yükünü de azaltır. Ekipman ve hizmet giderleri ortak giderdir ve işletme projesinde ayrı kalem olarak öngörülmelidir.
Sitelerde atık yönetimi, tesis yönetiminin bir parçasıdır. Daha geniş çerçeve için gayrimenkul ve tesis yönetimi yazımıza bakabilirsiniz.
ADAADA nasıl yardımcı olur?
ADAADA, yönettiği bina ve sitelerde atık toplama düzenini belediye uygulamasıyla uyumlu kurar. Personelin görev tanımlarını hazırlar ve ekipman ihtiyacını işletme projesine yansıtır. Bu iş mekânsal yönetim ve personel yönetimi hizmetlerimizin bir parçasıdır.
Sık sorulan sorular
Apartmanda geri dönüşüm kutusu bulundurmak zorunlu mu?
Evet. Sıfır Atık Yönetmeliği'nin uygulama takviminde yer almayan site, apartman ve villa tipi konutlar da kâğıt, cam, metal ve plastiği ayrı biriktirmek için en az bir konteyner veya benzeri ekipman bulundurmak zorundadır.
Geri dönüşüm konteynerini kim temin eder?
Ekipmanı bina temin eder. Temin ve bulundurma konusunda belediyeyle iş birliği yapılabilir veya komşu binalarla ortak hareket edilebilir. Belediyenizin ücretsiz ekipman verip vermediğini sorun.
Sitemiz sıfır atık belgesi almak zorunda mı?
Belge yükümlülüğü, yönetmeliğin Ek-1 uygulama takviminde sayılan bina ve yerleşkeler içindir. Sitenizin bu kapsamda olup olmadığını belediyenizin çevre veya temizlik biriminden teyit edin.
Tadilat molozunu kim kaldırmalı?
Moloz, tadilatı yaptıran malikin sorumluluğundadır ve ortak alana bırakılmamalıdır. Belediyenin moloz veya hacimli atık hizmetinden yararlanılabilir. Kuralın genel kurul kararıyla yazılı hale getirilmesi anlaşmazlıkları azaltır.
